Zoeken naar cultuur in Nederland
 
  Reis door cultuur in Nederland
 
  over cultuurwijs abonneer
 
home
terug
opnieuw zoeken
opnieuw zoeken

Nederlanders in AziŽ - Tijdbalk

----------------------------------------------------------------------------------------
Projectpakket Het Oost-Indisch avontuur
Rijksmuseum Amsterdam

----------------------------------------------------------------------------------------

Een geschiedenis in jaartallen

1596 Eerste schip vaart: een jaar na vertrek uit Nederland arriveren in juni voor het eerst Hollandse schepen voor Bantam (West-Java)
1602 Oprichting van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC)
1619
Markt en kasteel te Batavia Op de puinhopen van de veroverde stad Jacatra sticht Jan Pietersz Coen Batavia, centrum van Nederlandse macht in AziŽ
1621 Wegens het volgens de VOC onvoldoende naleven van overeengekomen handelscontracten, wordt Banda gewapenderhand ingenomen. Dit gaat ten koste van een groot aantal slachtoffers onder de Bandanese bevolking
1638 Bondgenootschap tussen VOC en de Singalese vorst Sinha II, dat er toe leidt dat de Portugezen in de volgende jaren van Ceylon, Sri Lanka, worden verdreven
1641
Kunstenaar onbekend (modelbouwer), Maquette van het eiland Deshima, ca. 1850-1851 In Japan krijgt de VOC het eilandje Deshima als handelspost toegewezen. De volgende twee eeuwen zijn Nederlanders de enige westerlingen die met Japan handel drijven
1668 De winstgevende VOC-bezittingen op Formosa, Taiwan, gaan verloren als gevolg van een Chinese aanval
1701 G. E. Rumphius schrijft het laatste hoofdstuk voor zijn plantkundige studie Het Amboinsch kruidboek. Het boek wordt pas 40 jaar later uitgegeven
1740 Chinezenmoord: Als reactie op een opstand van Chinezen worden duizenden Chinese inwoners van Batavia door hun stadgenoten vermoord
1780-1784
De slag bij Doggersbank in 1781, onderdeel van de Vierde Engelse Zeeoorlog Door het voor Nederland desastreuze verloop van de zeeoorlog met Engeland komt de VOC-vaart op AziŽ twee jaar stil te liggen. De verliezen blijken onherstelbaar
1796 VOC failliet verklaard
1811 De Engelsen veroveren Java en andere Oost-Indische bezittingen. Het Engels tussenbestuur duurt tot 1816
1824 Oprichting Nederlandsche Handel-Maatschappij (NHM)
1825
De Javaanse prins Dipo Negoro komt in opstand tegen het koloniale gouvernement. Het is het begin van de vijf jaar durende Java-oorlog
1830 Invoering Cultuurstelsel, dat Javaanse boeren verplicht om een deel van hun grond met suiker, indigo en koffie te beplanten en aan de Nederlanders te leveren
1860 Publicatie van de roman Max Havelaar of de koffiveilingen der Nederlandsche Handelmaatschappy, een aanklacht tegen uitbuiting van de Javaanse bevolking. De schrijver is voormalig bestuursambtenaar Eduard Douwes Dekker, pseudoniem Multatuli
1870
De tabaksonderneming Boekoe Tjina Opheffing van het Cultuurstelsel. Landbouwgronden in Nederlands-IndiŽ werden opengesteld voor het particuliere westerse bedrijfsleven
1873
Schild uit Atjeh Militaire expeditie tegen Atjeh: Het begin van een slepende oorlog tussen het koloniale leger en door de islam geÔnspireerde Atjehse guerilla-strijders
1908 Oprichting Budi Utomo (het hoge streven), de eerste organisatie van de Indonesische, sterk op Java gerichte, emancipatiebeweging. Toegang tot westers onderwijs was een belangrijk streven
1918 Eerste bijeenkomst van de Volksraad, de eerste volksvertegenwoordiging in Nederlands-IndiŽ. De raad had beperkte invloed en zittinghebbende IndonesiŽrs werden niet gekozen maar benoemd
1921 Soekarno gaat studeren aan de Technische Hogeschool te Bandung en doet zijn eerste stappen op het nationalistische pad. Al snel vindt Soekarno dat Indonesische nationalisten op geen enkele wijze moeten samenwerken met het koloniale gouvernement
1928 Indonesisch Jeugdcongres te Batavia. Nationalistische streven naar ťťn vaderland Indonesia en ťťn Indonesische taal
1933 Na zijn arrestatie wordt Soekarno op last van het koloniaal gouvernement verbannen naar het eiland Flores
1942 Japanse invasie van Nederlands-IndiŽ gevolgd door capitulatie. Nederlands-IndiŽ houdt op te bestaan
1945
Slachtoffers van de Nederlandse opmars naar Yogyakarta in 1948 Uitroepen van de onafhankelijke Republiek Indonesia. Soekarno wordt verkozen tot de president
1949 Koningin Juliana tekent de acte van souvereinitietsoverdracht en erkenning, waarmee het bestuur over IndiŽ wordt overgedragen aan de Republiek der Verenigde Staten van IndonesiŽ

---------------------------------------------------------------------------------------††††††
†††††††††††††††††††††††††††††††††††††††
Zie ook:
^ Projectpakket Het Oost-Indisch avontuur
^ Themapakket Nederland en de wereld


Instelling:
Rijksmuseum Amsterdam
Publicatiedatum:
13 januari 2003